پایگاه خبری کتاب و توسعه
24 بهمن 1394
نامهربان با یارمهربان
محمد رضا نبیئی
(صاحب امتیاز و مدیرمسئول خوش نویس)
ایرانیان از دیرباز با کتاب بیگانه نبودهاند، یک قرن پیشتر کمتر خانه و خانوادهای در ایران یافت میشد که شاهنامه، کلیله ودمنه، بوستان وگلستان، حمله حیدری، مختارنامه، امیرارسلان، کشکول شیخ بهایی، موش و گربه عبیدزاکانی یا دیوان حافظ، مولانا و پروین اعتصامی زینت بخش طاقچهها و رفهای کاهگلیاش نباشد.
اکنون در عصر فناوری و فضانوردی و دنیای الکترونیک ورشکستگی و تعطیلی تعدادی از کتابفروشیهای معتبر و استخواندار کشور حتی در مناطق مرفهنشین پایتخت که شهروندان ماشین چند میلیاردی سوارند و ساعت مچی یک میلیاردی بر دست دارند بهانه این نگارش شد.
حدود سال ۱۳۷۰ پای درس «اقتصاد ایران» در دانشگاه تهران بودم استاد صاحب نام با اشاره به سرانه مطالعه ۲خط در هفته برای هر ایرانی و حدود ۱۴ میلیون بیسواد، توسعه انسانی را پیشنیاز اجتناب ناپذیر توسعه اقتصادی خواند و آینده هر دو را چالش برانگیر خواند.
اینک ربع قرن از آن کلاس میگذرد؛ تعداد بیسوادان کشور به مرز ۱۰ میلیون نفر کاهش پیدا کرده است (این کاهش بیشتر به علت مرگ سالخوردگان بیسواد بوده) و سرانه مطالعه برای هر فرد ایرانی از ۲ دقیقه تا ۱۴ دقیقه درهفته متغیر عنوان شده است (منبع ndp و فرهنگ عمومی کشور) بدین مفهوم هرایرانی از ۱۰۰۸۰ دقیقه عمر مفیدش در هفته، حداکثر ۱۴ دقیقه رابه مطالعه اختصاص داده است این در حالیاست که کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه با ۶۰۰ دقیقه مطالعه سرانه در هفته پیش تازند.
فراموش نشود که جوامع توسعهیافته و پیشرفته بدست توانای انسانهای اندیشمند و اهل مطالعه ساخته شده است.
این یک آسیب بزرگ و همه جانبه انسانی اجتماعی فرهنگی و حتی اقتصادی است که نمیتوان آنرا به خارج از مرزها نسبت داد، پس علت یابی و سببشناسی درون مرزی ضروریتر به نظر میرسد که چرا در ایران کتابفروشیها جای خود را به چلوکبابی، ساندویچی لوازم ارایش و فستفود میدهند؟!
شاید بی دلیل هم نباشد که بیشترین آمار و تیراژ فروش کتاب در ایران متعلّق به تعبیر خواب و هنر آشپزی است
اولی آداب خوابیدن را بیان میکند و دومی هم آئین خوردن را یاد میدهد؛
درمجموع شرایط بیانگر تراژدی غمانگیزی است که ایرانیان کتابها را کباب میکنند، کتاب فروشیها را میرانند و چلوکبابیها را میخوانند!! و در یک کلام «نامهربان با یار مهربان شده اند.»
برچسب:
نویسنده: یوسف نوری